Vrijdag 20 september symposium ‘kringlooplandbouw, zoals de natuur het bedoeld heeft’!

Op vrijdag 20 september houdt de VBBM een symposium over het voor ons onderbelichte aspect van kringlooplandbouw: Welke rol vervult de ecologie in de kringloop? Hoe kunnen we daar optimaal gebruik van maken om kringlopen te sluiten? Houdt de huidige wet- en regelgeving daar wel voldoende rekening mee? Moeten we het stikstofvraagstuk niet ook in een ander perspectief benaderen?

Jan Willem Erisman, Hoogleraar integrale stikstofstudies VU en directeur Louis Bolk instituut, Frank Verhoeven, directeur Boerenverstand, en Tom Keuper, melkveehouder, VBBM lid en kringloopboer, komen u vertellen over hun inzichten inzake kringlooplandbouw en hoe wij daarin anders naar het stikstofvraagstuk kunnen kijken. De volledige sprekerslijst wordt binnenkort op deze website bekend gemaakt.

U kunt zich alvast verzekeren van een plaats door zich aan te melden via: info@devbbm.nl .
De locatie is Nijkerk en voor een lunch wordt gezorg.

Opiniestuk in Boerderij

Namens VBBM reageerde Femke Wiersma op een column van Willem Bruil, waarin hij zich kritisch uitliet over de rechtvaardiging van onze vrijstelling… Hieronder kunt u onze reactie lezen:

Link naar boerderij

Inhoud opiniestuk:

Heeft bovengronds mest uitrijden positieve effecten of niet? Femke Wiersma vindt dat de boeren aangesloten bij VBBM wel degelijk goede argumenten hebben.

Ik was stomverbaasd na het lezen van Willem Bruils column in Boerderij. Daarin stelt hij de dat ‘Vereniging tot Behoud van Boer&Milieu’ (VBBM) geen onderbouwing heeft die legitimeert dat zij mest bovengronds mag aanwenden. In hetzelfde stuk noemt Bruil dat tijdens de vrijstelling geen onderzoek is gedaan naar effecten die de vereniging veronderstelt. Een dergelijke stellingname bevreemdt mij. Ik verwacht van een hoogleraar Agrarisch Recht dat hij zijn stellingname, alvorens conclusies te trekken, op zijn minst gedegen onderzoekt. Zelfs voor een column, waarbij de auteur feitelijk geen verantwoording af hoeft te leggen over correctheid van de inhoud. Wanneer je echter een partij bekritiseert dat deze geen onderbouwd verhaal heeft, vind ik het niet sterk vervolgens je eigen argumenten ook niet te onderbouwen. Dat helpt geen discussie vooruit.

Dialoog over mest uitrijden kan onduidelijkheid wegnemen

Resterend zijn aannames, implicerend dat die waarheid zijn. Dit wordt regelmatig door individuen en organisaties toegepast, neerbuigend doen over de ‘tegenstander’ maakt er vaak ook deel van uit. Ik denk om het eigen verhaal sterker te etaleren. Ik vind het in dit geval vooral kwalijk, omdat veel mensen op de boodschap van een hoogleraar vertrouwen. Zij gaan ervan uit dat een professor overwegend feitelijk spreekt en in uiteenlopende zaken kundig is. Zelfs wanneer de boodschap buiten iemands expertisegebied valt. Een positie waar men, volgens mij, secuur mee om moet gaan.

Feit blijft dat voor de bewuste column niemand van VBBM is benaderd, om gemaakte conclusies te staven. De website van VBBM leert dat deze momenteel onvolledig is, daar kan de kennis niet vandaan komen. Ik moet concluderen dat de gepresenteerde conclusies het resultaat zijn van nattevingerwerk.

VBBM-boeren zijn zeer gemotiveerd volgens de biologie te boeren

Een telefoontje had Bruil geleerd dat VBBM meer dan 1.000 mestanalyses heeft, die aantonen dat mest van hun vee gemiddeld een derde minder ammoniumstikstof bevat. Een aanzienlijke emissiereductie op zich; juist dat stikstofcomponent van mest is emissiegevoelig. Ook had Bruil kunnen leren van het ‘Natuurlijk Kringloop Systeem’. Dat maakt de totale emissieafdruk van een bedrijf inzichtelijk, niet slechts per eenheid product (mest).

VBBM-boeren zijn zeer gemotiveerd volgens de biologie te boeren en passen hun bedrijfsvoering op veel vlakken aan. Een presentatie over praktijkproeven in 2017 is na het verschijnen van de column overlegd. Terwijl WUR dezelfde onderzoeksmethoden bezigt, wordt hier laatdunkend over gedaan. Over inhoud of duiding van gegevens wordt echter niet gerept. Een gemiste kans. Ik beschouw dit als een groot probleem van deze tijd en als bedreiging voor onze sector: deskundigen die suggestieve feiten etaleren en initiatieven daarmee doelbewust wegzetten. Zo dragen ze bij aan een bepaalde ontwikkelingsrichting en framing.

Meten is pas weten als het niet met 2 maten gebeurt

Van de zotte vind ik nog dat in diezelfde column het burgerinitiatief in de Drentse gemeente Westerveld wordt verheerlijkt: zij hebben volgens de hoogleraar wél een verhaal, daar zijn grond- en watermonsters genomen; ‘meten is weten’, aldus Bruil. Daarom kunnen zij wel onderbouwd om maatregelen vragen. Dat de opgehaalde € 7.000 voor een paar bodem- en watermonsters niet in verhouding staan tot de tonnen, wellicht miljoenen, noodzakelijk om het VBBM-verhaal gedegen te onderzoeken, maakt dat zo’n vergelijking volledig mank gaat. Op derogatiebedrijven worden vierjaarlijks bodemmonsters genomen, vrijwel al die bedrijven voldoen aan de eisen gesteld aan waterkwaliteit. VBBM-bedrijven beschikken daarbij over aanvullende onderzoeksresultaten.

Meten is weten, beaam ik. Met 2 maten meten, leidt nergens toe. In die arrogantie is Bruil helaas geen uitzondering. Ik ben altijd nieuwsgierig naar wat iemand drijft, maar met deze instelling help je de sector niet vooruit. Ik blijf echter positief: laten we dialogen, gebaseerd op wederzijds respect, gaan voeren. Dan is die energie tenminste wél ergens goed voor.

VBBM symposium: ‘Dit is ware kringlooplandbouw’

Houd onze website in de gaten voor de definitieve datum (update: wordt september!)

Na het grote succesvolle symposium in 2017, gaat VBBM dit jaar opnieuw een symposium organiseren. In de tussentijd is kringlooplandbouw behoorlijk op de kaart gezet, maar over wat werkelijk kringlooplandbouw is bestaat nog geen consensus. Volgens VBBM is kringlooplandbouw namelijk gestoelde op het optimaliseren van bedrijfsprocessen, het versterken van alles schakels in díe keten, en niet zozeer het heen en weer slepen van nutriënten, waar het accent nu vooral op lijkt te liggen.

VB

Wormen kunnen niet uit de voeten met gevoerde mestbeleid

Jeroen Onrust, Promovendus ecoloog aan de Rijksuniversiteit Groningen, toonde door middel van onderzoek aan dat er een relatie is tussen mestinjectie en de afwezigheid van wormen in de toplaag wat ook weer van invloed is op de weidevogelstand (geen voer, geen weidevogels). Lees zijn volledige proefschrift  Hier.

Bij VBBM opperen we al veel langer dat er een relatie is tussen mestaanwending en het verstoren van natuurlijk processen. Wij zijn dan ook heel blij dat de heer Onrust die link met dit onderzoek vanuit een bepaald perspectief belicht.

Ammoniakzaken

Beste VBBM boeren,

Er blijft veel gaande rondom ammoniakbeleid. We hebben recent een gesprek met ambtenaren van het ministerie gesproken over de nieuwe vrijstelling. Die stonden er zogezegd niet om te springen, en willen meer borging van ons systeem.

Uiteraard geven we niet op en gaan we bedenken hoe we de vrijstelling op een werkzame manier kunnen behouden.

Interessante topics op foodlog hieronder, bijdragen van Nicolaas Gerrits, ammoniak deskundige. Zeer de moeite waard om even door te nemen!

https://www.foodlog.nl/artikel/waarom-het-rivm-steeds-onder-vuur-ligt-ammoniakkunde-voor-dummies

https://www.foodlog.nl/artikel/waarom-het-rivm-steeds-onder-vuur-ligt-2-de-onverklaarbare-trendbreuk-van-2

https://www.foodlog.nl/artikel/rivm-onder-vuur-3-ammoniakemissie-van-nederlandse-boeren-blijkt-kleiner-dan

Manifest en motie voor bovengronds uitrijden van mest!

Manifest en motie voor verlenging bovengronds uitrijden van mest

De ‘Vereniging tot Behoud van Boer&Milieu’ (VBBM) heeft vandaag een manimest (manifest) aangeboden aan de vaste Kamercommissie van landbouw. De Nederlandse Melkveehouders Vakbond (NMV) was ook aanwezig om het manifest te ondersteunen. In het manifest pleiten zij voor toekomstbestendig mestbeleid. De huidige koers waarin technische en chemische maatregelen, om milieudoelstellingen te behalen, centraal staan, is een doodlopende weg volgens VBBM. De vereniging is al 30 jaar pleitbezorger voor mestbeleid die biologische principes volgt. Het bovengrondse aanwenden van kwaliteits- (drijf)mest is daarbij een speerpunt. De vereniging vindt de tijd rijp voor de overheid om een alternatieve koers te faciliteren. Zij vinden een bondgenoot in Tjeerd de Groot, landbouwwoordvoerder van D66, die warm pleitbezorger is van kringlooplandbouw. De Groot diende vandaag, samen met collega Futselaar (SP) een motie in om de huidige vrijstelling voor bovengronds bemesten te continueren.

Van end of pipe naar bronmaatregelen
In het manifest pleit VBBM voor de gewenste beleidsrichting; Gebaseerd op broninterventies en de biologie die leidend is. Er zijn uitstekende mogelijkheden voor emissiereductie via rantsoenmaatregelen voor vee of  het laten fermenteren, in plaats van rotten (anaerobe omzetting van eiwit) van (drijf)mest. Mest van een goede kwaliteit heeft minder stikstofverliezen door emissie of uitspoeling omdat het veel organisch gebonden stikstof bevat. Boeren die zijn verenigd in de VBBM laten koeien, dankzij broninterventies, mest produceren welke 30% minder ammoniakale stikstof bevat dan mest die geproduceerd is op een gemiddeld bedrijf in Nederland. Omdat de totale emissie dankzij VBBM management laag is zou deze mest nog gewoon bovengronds moeten kunnen worden aangewend, vindt VBBM. Te meer nu de emissiefactor van verschillende bemestingsmethodes discutabel zijn en de berekende reductie zich niet terugvertaalt in een zichtbare daling van ammoniakconcentraties in de lucht. VBBM is overtuigd dat er een kanteling plaats dient te vinden bij de wetgever die zich door moet vertalen in een andere benadering in wetenschappelijk onderzoek. Het ministerie wees dit voorjaar de vraag om verlenging van de vrijstelling voor bovengrondse bemesting resoluut van de hand. De motie van Tjeerd de Groot (D66) en Frank Futselaar (SP), om de vrijstelling voor bovengrondse bemesting te verlengen met vijf jaar, is dan ook koren op de molen van beide boerenverenigingen.

Tjeerd de Groot, landbouwwoordvoerder van D66, steunt dit manifest: “Kringlooplandbouw draagt bij aan duurzame voedselproductie die in evenwicht is met de natuur. Daarom dien ik vol overtuiging deze motie in met mijn collega Futselaar. Om de kringloop nog beter te sluiten pleit ik in de Tweede Kamer ook voor betere mestkwaliteit en een gezondere bodem. Dat is goed voor het klimaat, want het houdt het grondwater schoon en de natuur intact. Op die manier zorgen we er samen voor dat kringlooplandbouw écht de standaard wordt”.

Duurzaam mestbeleid

Erik Valk, voorzitter van de VBBM: ‘Overheid, wetenschap en politiek hebben de laatste jaren de mond vol van duurzaamheid. Wat mij betreft een holle term waar het mestbeleid aangaat. Ze weigeren de ingezette weg van technische en chemische oplossingen los te laten. Mest wordt verplicht ondergewerkt waardoor lachgasproductie uit landbouwbodems is verdubbeld (bron: RVO) door stikstofomzettingen in de bodem. Vervolgens belanden we in het klimaatdossier voor een enorme uitdaging, terwijl lachgas 320 keer CO2 is. In het verleden is de grote fout gemaakt door van de biologie af te stappen en in verschillende milieudossiers door middel van techniek en chemie oplossingen af te willen dwingen. De natuur laat zich niet sturen, mest hoort op de grond, dat heeft een reden. Het onderwerken van mest is funest voor een goed functionerend bodemleven, wat cruciaal is voor de juiste omzetting van nutriënten. De enige juiste wijze van landbouw bedrijven heeft in mijn optiek alles te maken met het volgen van de principes van de natuur. Het kàn anders, dat bewijzen boeren van de VBBM. Biedt hen dan ook de ruimte om dat te doen’.

Ook de Nederlandse Melkveehouders Vakbond (NMV) ondersteunt VBBM manifest
Ook de Nederlandse Melkveehouders Vakbond (NMV) was aanwezig bij de petitieaanbieding van VBBM en is positief over de ingediende motie van de Groot en Futselaar. De standpunten van de VBBM past goed bij wat NMV voor ogen heeft. Harm Wiegersma, voorzitter van NMV, was bij de manifestaanbieding aanwezig in Den Haag: ‘ Veel beleid is tot stand gekomen omdat er constant ingezet is op productiemaximalisatie en efficiency. Er zijn alleen ook betere mogelijkheden om ammoniakemissie te beperken, waar NMV absoluut voorstander van is. Waar VBBM het met name zoekt in bronaanpak zijn wij bijvoorbeeld groot voorstander van het ‘Aeromix systeem’. Door het zuurstof aan mest toe te voegen krijg je mest die minder ammoniakaal stikstof bevat en gerijpt is. Wanneer je op deze wijze ammoniakemissie kunt reduceren zou die reductie gevalideerd moeten worden, zodat het onderwerken van mest niet meer noodzakelijk is. Dat is beter voor het hele systeem, dat zien wij al jaren in. Hopelijk leidt deze motie er tevens toe dat de beleids- en wetmakers zich hier eens te meer bewust van worden er ruimte voor gaan bieden en onderzoeken faciliteren’.

In 2013 zorgde een politieke motie er voor dat boeren, die aan door VBBM gestelde voorwaarden voldoen, mest nog steeds bovengronds aan mogen wenden. Mestinjectie is bij wet verplicht maar kent volgens de vereniging vele ongewenste neveneffecten die nog steeds onderbelicht zijn. VBBM hoopt dan ook dat op het moment dat er over de motie gestemd zal worden de kamer zich net als in 2013 kamerbreed achter de motie zal scharen en de keuze maakt voor het scheppen van ruimte voor toekomstbestendig mestbeleid.

Lees meer over de missie van de VBBM hier

Nieuwsbericht vrijstelling bovengronds bemesten:

Natuurlijk bemesten

https://www.nieuweoogst.nu/nieuws/2018/06/07/kamerleden-steunen-verlenging-bovengronds-uitrijden

Kamerleden steunen verlenging bovengronds uitrijden

Kamerleden Frank Futselaar (SP) en Tjeerd de Groot (D66) dienen nog voor het zomerreces een motie in voor een verlenging van de Vrijstelling voor het bovengronds aanwenden van mest.

Een kleine groep van circa tweehonderd grondgebonden melkveehouders maakt al vijf jaar gebruik van deze vrijstelling. Die groep is er veel aan gelegen door te kunnen gaan met deze, volgens de boeren, natuurlijke manier van bemesten van hun gronden. Ook stellen ze dat deze wijze van mest aanwijzen goed is voor het bodemleven en de weidevogels.

Vijf jaar geleden, in juli 2013, werd een motie voor een vrijstelling voor de duur van vijf jaar Kamerbreed aangenomen. Het ministerie voerde de motie toen uit maar stelde in overleg met de kringloopboeren wel strikte voorwaarden.

Voorwaarden

Wie mee wil doen aan de vrijstelling moet aantoonbaar als kringloopboer werken. Dat betekent goed sturen en daarmee reduceren van stikstof en eiwit en een maximale kunstmestgift van100 kilo per hectare. Ook weidegang is een voorwaarde.

Beide maatregelen hebben een positief effect op reductie van ammoniakemissie. In de motie van de SP en D66 staat dan ook dat de voorwaarden voor de Vrijstelling ongewijzigd moeten blijven.

Natuurlijk bovengronds bemesten

 

Bovengronds mest aanwenden

De VBBM is een strijdbare vereniging voor de goede zaak: de mogelijkheid verwezenlijken voor het bovengronds aanwenden van mest. Bij wet (Besluit Gebruik Meststoffen) is deze wijze van natuurlijk bemesten sinds 1993 verboden. In plaats daarvan is het ondergronds aanwenden van mest verplicht gesteld. De VBBM heeft zich altijd verzet tegen het ondergronds inwerken van mest. Deze onnatuurlijke toediening is enerzijds geen oplossing, maar de oorzaak van problemen.

Met andere woorden:
door de vermeende hoge uitstoot van ammoniak bij het bovengronds aanwenden van mest is deze wijze niet meer toegestaan. Echter, het ondergronds aanwenden verplaatst de ammoniak naar de bodem (nitraat en lachgas vorming). Bovendien heeft mest licht en zuurstof nodig, om vervolgens door bacteriën en allerlei organismen klaar wordt gemaakt als voeding in de bodem. Dit natuurlijke proces wordt verstoord door ondergrondse aanwending: de mest die op deze wijze in de grond wordt gebracht onttrekt zuurstof aan de bodem om te rijpen. Gevolgen zijn een zuurstofarme omgeving in de bodem met negatieve gevolgen voor de bacteriën en organismen in de bodem.